12/ Większość inwestorów zawsze się myli
Ad 12/
Hipoteza, którą sam nie wiem czy jestem w stanie obronić. Ale uprzedzam, że będzie bardzo filozoficznie.
Problem pierwszy to określenie ?myli się”. Możliwości są dwie:
1/ Niepoprawnie przewiduje/określa kierunek w analizie rynku (kryterium nastawienia)
I tu nie da się oceniać bez wskazania ram czasowych. Jeśli jeden inwestor szacuje, że w najbliższym miesiącu bessa będzie trwała i rzeczywiście zejdziemy niżej, ale ktoś inny trafnie wskaże w tym czasie 1 dzień wzrostowy, to nie można się nie zgodzić, że obaj się nie mylili chociaż wskazali poprawnie 2 przeciwne kierunki.
Inna sprawa – wielu traderów w ogóle nie robi założeń co do kierunku, interesują ich tylko pojawiające mechaniczne wskazania.
2/ Otwiera pozycje stratną czyli niezgodną z chwilowym trendem (kryterium posiadania).
W tym wypadku zamiast ramy czasowej mamy zamknięcie transakcji, które mówi samo o tym czy miał rację. Tyle, że tu nie zawsze można mówić o ?myleniu się” a częściej o ?błędzie”, co nie jest tożsame.
Oba kryteria w krótkiej analizie poniżej.
Co znaczy pojęcie ?większość inwestorów” albo jak to zmierzyć? Zakładam, że temu kto ową maksymę wymyślił, chodziło przede wszystkim o drobnych inwestorów indywidualnych, którzy stanowią najliczniejszą rzeszę na parkiecie, i wśród których odsetek tracących i bankrutujących jest najwyższy, a którzy tworzą przeciwwagę dla tzw. ?smart money” a więc inwestorów instytucjonalnych oraz indywidualnych z ogromnymi portfelami (big guys). I to właśnie ta drobnica jest ostatnim ogniwem w łańcuchu pokarmowych gdyż przyjmuje się, że to właśnie ta rzesza kupuje w okresie schyłkowym hossy jako ostatnia. Szczególnie ci początkujący, skuszeni zyskami innych ale nie posiadający wiedzy wystarczającej do oceny sytuacji. Niewiedza jest niestety kosztowna, zresztą w każdej dziedzinie.
Analiza przepływów pieniężnych do i od funduszy inwestycyjnych wskazuje niezmiennie ten sam schemat od lat – rzeczywiście wpływy netto świeżego pieniądza tuż przed szczytem hossy są największe, w dołku bessy – najmniejsze. To po części potwierdza postawioną hipotezę. Tyle, że przecież ruchem tej gotówki na parkiet dyryguje nie kto inny jak sami zarządzający owymi funduszami. Czyż nie racjonalniejsze z ich strony byłoby zmniejszanie zaangażowania tuż przed szczytem zamiast lokowania powierzonych kapitałów na siłę do maksimum? Skoro to oni są ?smart” (mądrzy, sprytni) a mylą się ci mali, niedoświadczeni to logika nakazywałaby żeby ci pierwsi korygowali błędy tych drugich poprzez inteligentną alokację ich środków. Nie możemy więc ograniczać założeń mylenia się tylko do jednej grupy.
Miernikiem kryterium nastawienia (które wcale nie musi być identyczne jak pozycja w portfelu) mogą być natomiast wszelkie wskaźniki sentymentu. Na przykład American Association of Individual Investors (AAII) co tydzień od 1987 roku bada nastroje swoich członków. Pytanie dotyczy poziomu rynku za 6 miesięcy a możliwe są 3 odpowiedzi: wyżej, niżej lub neutralnie. I tak średnie wszystkich dotychczasowych prognoz wyglądają mniej więcej w ten sposób: 39% miało nastawienie prowzrostowe, 28% prospadkowe, reszta neutralne. Przy czym odchylenia od tych średnich zmieniają się co tydzień a oczywiście odsetek optymistów jest najwyższy przy szczycie giełdowej koniunktury. Wskaźnik ?Bull ratio”, liczony jako odsetek byków w gronie byków i niedźwiedzi łączne (byki / byki+misie) sięgał średnio 57% a najwyższy zanotowany max to 92%. Oczywiście gdy rynek jest wzrostowy ?bull ratio” jest zwykle powyżej 50% a więc trudno mówić o pomyłce większości.
No dobrze, ale schyłek hossy to tylko moment- czy wystarczający na stwierdzenie ?zawsze” się mylą i że robi tak ?większość”? I czy rzeczywiście jest to pomyłka? Jeśli rynek i tak powraca po bessie do trendu wzrostowego to nie ma znaczenia poziom zakupu akcji. Czy w apogeum hossy, czy w trakcie spadków – do tej pory i tak w końcu pojawiały się nowe szczyty, które pozwalały nawet pechowym spóźnialskim zarobić. Gdyby kryterium niemylenia się było ?zamknięcie pozycji przed bessą” to ganić należałoby raczej zarządzających funduszami a nie ich klientów, którzy masowo umarzają w czasie spadków jednostki by wrócić w czasie hossy. Ale skoro inwestycja długoterminowa nie jest de facto pomyłką to musimy poszukać ?winnych” w innym miejscu, tu przesłanki były zbyt marne jako argument za ?zawsze” i ?większość”.
Tym miejscem jest tzw. timing a więc częsta zmiana pozycji w zależności od koniunktury czyli wracamy znów do kryterium posiadania. Jeśli 80% inwestorów traci na rynku akcyjnym to właśnie dzięki aktywnej spekulacji. Jeśli traci w ten sposób w czasie bessy – nie ma powodu do wstydu. Ale w bessie mylą się wszyscy prócz tych, którzy ją przeżywają na pozycjach bez względu na głębokość obsunięcia.
Uproszczę może ale napiszę coś oczywistego – nie myli się nikt mając akcje podczas hossy, mylą się ci, którzy zamykają pozycje ze stratą. Słowo ?zawsze” w podanej hipotezie jest więc bardzo na wyrost, słowo ?większość” jest dopuszczalne.
Zakładam jednak, że pytanie Dennisa miało dotyczyć derywatów, a szczególnie kontraktów terminowych. Tu sytuacja jest dość swoista – traci również większość, która rzeczywiście myli się wiele razy by na końcu wyzerować się, tyle, że w danym momencie pozycji krótkich i długich jest tyle samo a więc myli się tylko jedna strona tego zakładu. Nie jest to 50% inwestorów gdyż po jednej ze stron może być duży gracz, jak na przykład ów z 40 tysiącami krótkich kontraktów (gra na spadki). Jednak zagmatwam nieco sytuację – czy jeśli teraz będziemy mieli hossę i gracz ten przeżyje ją na tych pozycjach a za kilka lat rynek znów spadnie i inwestor ten zamknie je z zyskiem, to czy w rezultacie można mówić że miał rację ?! A przecież to identyczna sytuacja z kupionymi na szczycie akcjami i przeczekaniem bessy, by na nich kiedyś zarobić.
Dodam w tym miejscu jeden argument na niekorzyść inwestorów indywidualnych, szczególnie właśnie tych z rynku terminowego – zbyt wcześnie zaczynają inwestować pod prąd, zakładając, że trend się już wyczerpał. Szczególnie mając do dyspozycji oscylatory i wskaźniki dostępne w A.T., które w trendach nie sprawdzają się niemal wcale. Ale gra pod prąd, ewidentna pomyłka, nie zawsze tłumaczy się świadomym nastawieniem na kierunek przez inwestora. W wielu przypadkach przyczyny pomyłki timingowej są często techniczne: zbyt duże zaangażowanie w jednej transakcji, źle wybrane narzędzia decyzyjne, niekonsekwencja i brak odporności emocjonalnej. Czy można nazwać „myleniem się” sytuację gdy inwestor otwiera w hossie długą pozycję ale przez nadmierne zaangażowanie wyrzuca go z rynku mała korekta ?
Wniosek jak wyżej: znów mylą się tylko ci, którzy tracą czyli ?większość”. Nie ci, którzy przeżywają obsunięcia, choć to bardzo dyskusyjne. A termin ?zawsze” jest ponownie nieadekwatny.
c.d.n.
Wszystkim życzę ekstremalnie wesołych Świąt!
—* Kathay *—
