Dziś pozwolę sobie na mały odpoczynek od rynku surowcowego. Do pierwszego listopada zostało jeszcze troszkę czasu, ale na liście sław, które odeszły w przeszłość w tym roku zapewne nie zabraknie niezależnych banków inwestycyjnych. Dla większości pokolenia czterdziestolatków, którzy jak autor zainteresowali się giełdami w pierwszej połowie lat dziewięćdziesiątych XX wieku marki takie, jak Bear Stearns, Lehman Brothers, Goldman Sachs, Merrill-Lynch, czy wreszcie Morgan Stanley były synonimem największych firm giełdowych świata.
To w ich biurach miały miejsce największe fuzje i największe przejęcia. To analityków tych banków cytowało się najczęściej w mediach. To ich wypowiedzi wpływały na zmiany cen na giełdzie w Warszawie. Bywało, że któryś z analityków np. Goldman Sachs rzucił w mediach jakieś ogólne zdanie i traciło się przez to pieniądze. Wszystko wskazuje na to, iż właśnie dziś kończy się trwający kilkanaście lat proces, w którym niezależna bankowość inwestycyjna odchodzi w przeszłość. Ostatni wielcy gracze, którzy przetrwali w trendzie przejmowania banków inwestycyjnych przez uniwersalne banki upadają – jak Lehman i Bear Stearns – lub stają się zależni od dużych banków.
Bankowość inwestycyjna to zjawisko, które w Polsce nigdy nie powstało. Dlatego większość polskich inwestorów ma problem z umieszczeniem na giełdowym horyzoncie czegoś, co w USA znane jest pod nazwą banku inwestycyjnego. Wynika to ze specyfiki prawa, które na świecie rozdziela klasyczne banki depozytowo-kredytowe od inwestycyjnych. W Polsce mamy właściwie tylko banki od wszystkiego – i jak mówi jedna reklama – od niczego. Kiedyś mówiło się, iż pod skrzydłami Wojciecha Kostrzewy BRE-Bank ma szansę stać się pierwszym polskim bankiem, który działa jak bank inwestycyjny z prawdziwego zdarzenia. BRE przejęło w 1998 roku Polski Bank Rozwoju, który programowo był pierwszym bankiem inwestycyjnym, ale zanim zerwał się do lotu już przestał istnieć.
Historycznie rzecz biorąc bank inwestycyjny jest (był?) dzieckiem kryzysu lat trzydziestych, kiedy prawo (tzw. Glass-Steagall Act) oddzieliło klasyczną bankowość od bankowości inwestycyjnej. W kolejnych latach prawo coraz bardziej było rozmywane – historia owego zmiękczania pod linkiem – ale ciągle bank inwestycyjny był synonimem Wall_Street. Dziś klasyczna i niezależna bankowość inwestycyjna leży w gruzach. Rynek nie lubi próżni i zapewne na ich miejsce pojawią się inne rozwiązania, ale zanim kurz opadnie na rynku będzie dziura, którą wypełnić będzie trudno. Może nie jest to koniec systemu, ale zapewne koniec pewnego modelu. Dla większości pracowników polskich biur maklerskich i inwestorów obecnych na rynku dłużej niż jeden trend oznacza to jednak koniec jedynego świata, który uczył nas rynku.
PS. Też chciałem się pochwalić znajomością twórczości Kazika, więc pozwoliłem sobie strawestować tytuł jednej z płyt Kultu.
