Pięć lat to mnóstwo czasu. Nawet na rynkach. Pięć lat dobrej koniunktury potrafi zatrzeć pamięć o trudnych okresach, spadkach, bessach, stagnacjach. W ciągu minionych pięciu lat indeks S&P500 wzrósł niemal 100 procent. Daje to średnioroczne 13,4 procent. Blisko dwa razy więcej, niż wieloletnia średnia z rynków akcji wynosząca 7-8 procent rocznie. Jeszcze lepiej w takim ujęciu wypada indeks NASDAQ100 – średnioroczny wynik z ostatnich pięciu lat to 19,8 procent. Może zakręcić się w głowie.
Humory są nieco gorsze jeśli spojrzymy na nasz rodzimy rynek. Indeks WIG (czyli szeroki rynek, z uwzględnieniem dywidend) przyniósł średniorocznie 3,8 procent. Przy inflacji z ostatnich pięciu lat to raczej słabo. Wcale nie lepiej wyglądają indeksy małych i średnich spółek. Trudno więc dziwić się wyraźnemu trendowi panującemu wśród naszych rodzimych inwestorów do inwestowania na rynkach amerykańskich. Trudno się dziwić, że coraz częściej słyszę głosy o tym, że na rynku trzeba przede wszystkim być cierpliwym, ignorować korekty (bo przecież każdy spadek to tylko korekta), bo przecież nawet jeśli kupimy na szczycie, to po kolejnych latach, okaże się, że szczyty są jeszcze wyżej.
Przecież pięć lat temu na rynku amerykańskim też mieliśmy do czynienia ze szczytami! We wcześniejszej pięciolatce, czyli w latach (2015-2019) wzrósł ponad pięćdziesiąt procent. W jeszcze wcześniejszej podobnie. Trudno więc dziwić się nastawieniu – nie przejmuj się niczym, rynki akcji zarabiają, świat się rozwija, mamy boom technologiczny. „Regresja do średniej”? Jaka regresja, o czym wy mówicie, zdają się mówić admiratorzy obecnej hossy.
Rośnie popularność ETFów na indeksy amerykańskie oraz światowe. Ten rodzaj inwestycji zaczyna dominować w portfelach IKE i IKZE, odkąd polscy inwestorzy mogą bez większych problemów i kosztów dokonywać tego rodzaju transakcji. Fakty, czyli wykresy wydają się nieubłagane. Wykresy pokazujące, że systematyczne wpłaty i inwestowanie na rynkach akcji przynoszą same korzyści, bo nawet jeśli nastąpi silniejsza korekta, to dzięki temu wykorzystaliśmy okazję i przecenę do kupna akcji, żeby przekonać się po kolejnych, dwóch, pięciu, ośmiu latach, że to był doskonały pomysł.
Na konferencjach i w przekazie medialno-edukacyjnym słyszy się nawoływania, żeby rozpocząć inwestowanie jak najwcześniej. Jak zachęcić dwudziestolatków do rynków, żeby po kolejnych dekadach wzrostów też cieszyli się „magią procentu składanego”. Ale na tę imponującą koniunkturę rynkową (przynajmniej w USA) zwracają również uwagę osoby mające już znacznie więcej lat. Czterdzieści, pięćdziesiąt i więcej. Wśród nich jest wielu takich, którzy zdołali dzięki swojej pracy zgromadzić całkiem spory majątek. Leżał on na lokatach, w różnych konserwatywnych (czyli bezpiecznych) środkach. Wysoka inflacja ostatnich lat obudziła wśród takich osób apetyt na ryzyko. I w tym momencie dochodzimy do tytułu notki dzisiejszej, bo właśnie z takimi pytaniami przyszło nam się mierzyć podczas kilku ostatnich konferencji.
„No dobrze, opowiadacie mnóstwo o długoterminowości inwestowania, systematyczności, budowaniu majątku, ale ja już mam zgromadzone oszczędności i mam również pięćdziesiąt lat. Co powinienem zrobić – zainwestować od razu całość, czy może podzielić to na części. A jeśli na części to na jak dużo i w jaki sposób wchodzić na rynek – co miesiąc, co kwartał, czy jeszcze inaczej?”
No właśnie? Co zaproponować takim osobom, które jeszcze nie borykały się z realnym ryzykiem rynkowym, zaś ich dylemat sugeruje, że jednak są dość ostrożne. Nie rzucają się od razu z całym majątkiem na „uciekające każdego dnia okazje”. Ich perspektywa jest znacznie krótsza niż dwudziestokilkulatków, którzy mają całe życie zawodowe przed sobą.
Rozmawiałem na ten temat z kilkorgiem znajomych będących na rynku znacznie dłużej niż trwa obecna hossa. Pamiętających pęknięcie bańki technologicznej w 2000 roku i spadki cen akcji (oraz indeksów) po kilkadziesiąt procent. Pamiętających, że giełdy (nawet amerykańskie) potrafią latami nie przynosić zysków. W pięcioletnim okresie 2000-2004, średnioroczna stopa zwrotu z indeksu S&P500 wyniosła -3,8 procent. W kolejnej pięciolatce -1,6 procent. Ale to było piętnaście lat temu. Teraz jest przecież inaczej. Na pewno?
Ci którzy mają pamięć zmienności i bessy na rynkach powtarzają „sam nie wiem za bardzo co zrobić. Widzę tę hossę i okazje każdego dnia i przy każdej korekcie. A jednak obawiam się, że to się skończy i wtedy miło nie będzie”. Wejście znaczącym majątkiem w inwestycję, która co prawda w długim okresie da przyjemne wyniki, ale może napotkać na pięcioletni lub dłuższy okres dekoniunktury wygląda zupełnie inaczej gdy ma się lat dwadzieścia i inaczej, gdy ma się pięćdziesiąt.
Czy ten dylemat – całość, czy część – jest do rozstrzygnięcia?
[Photo by Declan Sun on Unsplash]


