„Jedynym źródłem pieniędzy na rynku są inni inwestorzy. Pieniądze, które chcesz zarobić, należą do innych ludzi, a oni wcale nie mają zamiaru ich oddać.” Alexander Elder
Początek rynku kontraktów terminowych w Polsce nie był dla spekulantów łatwy. Wysokie prowizje (120 PLN, czy ktoś jeszcze to pamięta?), ?kosmiczny” system notowań, czyli fixing, po którym następowały ciągłe, brak zleceń ?stop” (tak, to prawda). Mimo tych wszystkich ograniczeń, garstka zapaleńców była w stanie rozpocząć działalność na tym rynku. To my, czyli indywidualni gracze rozkręciliśmy ten rynek. Warto o tym pamiętać. W tym kontekście, chciałbym rozpocząć cykl tekstów o pewnym segmencie rynku, który choć powstał w 2001 roku, to wciąż znajduje się w pewnej niełasce.
Chodzi o kontrakty na akcje spółek. GPW była jedną z pierwszych giełd na świecie, która rozpoczęła notowania tego instrumentu. A jednak, do dziś, mimo że minęło osiem lat, nie odniosły one takiego sukcesu jak na rynkach światowych. Jedną z przyczyn jest według mnie niezrozumiała decyzja zróżnicowania wielkości kontraktów (początkowo wymyślono, by wartość ich była zbliżona, stąd jedne były na 50 sztuk, inne na 100, a jeszcze inne na 300). Jesienią 2007 ujednolicono mnożniki i wielkość kontraktów. Od tej pory wszystkie kontrakty na akcje opiewają na 100 sztuk akcji.
Wraz z tą decyzją ?coś się ruszyło”. Uczestnicy rynku powoli zaczęli tymi kontraktami handlować. Ten powolny proces odrobinę został przyspieszony przez bessę. Ponieważ, krótka sprzedaż akcji wciąż w Polsce jest mitem, część graczy zaczęła spoglądać na rynek kontraktów. Wielkich transakcji wciąż nie da się tam dokonać, ale powoli ten rynek rośnie.
Wyjaśnię w tym momencie też tytuł obecnej notki. Naganiam na ten rynek. Mimo, że wciąż jest mały, to niewiele się różni od rynku kontraktów terminowych na WIG20 w początkowych latach – też był zbyt mały. A jednak powoli przychodzili ci najmniejsi, aż w końcu osiągnęli taki stan, że można było bez problemu zajmować już znaczące pozycje. Dlatego zachęcam do „rozkręcania” tego rynku. Tak by za jakiś czas nie było problemem zajęcie większej pozycji, czy składanie zleceń stop.
I od razu wyjaśnię cytat początkowy. Spotkałem się ostatnio ze stwierdzeniem, że brokerzy specjalnie nie mówią o tym, jak trudna jest gra na rynku futures. Mam ten komfort, że współpracuję z biurem, którego pracownicy nie boją się mówić wprost klientom o ryzyku tego rynku. O tym, że większość traci. Wspierając DM BOŚ wykładami i seminariami powtarzam w kółko, że lepszy jest klient, który wie od początku że jest na przegranej pozycji i dzięki temu może zbudować rozsądny plan działania (i zarabiania), niż klient, któremu wydaje się, że szybko zarobi 1000%. Pierwszy będzie o wiele większą wartością dla brokera, dostarczając stale prowizji. Zadowolony będzie i dom maklerski i klient. Drugi, po tym jak się ?wystrzela z pieniędzy”, nie będzie wartością dla brokera.
Wróćmy do rynku kontraktów na akcje. Jest wciąż bardzo mały. Kilkukrotnie na nim próbowałem sił. Kilka razy pakując się w kłopoty, właśnie ze względu na brak płynności. Po jedym z takich zdarzeń dałem sobie spokój na dłużej. Ale już od wielu miesięcy sytuacja znacząco się różni. Choć nadal ?bezpieczne” pozycje (jeśli chodzi o możliwość szybkiej reakcji) to raczej kilka kontraktów. Wymienię kilka elementów, które moim zdaniem są istotne:
a) spready między ofertami kupna i sprzedaży nie odbiegają od spreadów na akcjach bazowych
b) różnorodność wielkości, a przez to poziomów depozytów powoduje, że można spróbować tu sił nawet ze znikomymi kwotami
c) krótka sprzedaż jest faktem (wykorzystanie tego faktu przez część odważnych najlepiej było widoczne na kontraktach na akcje KGHM)
d) różnorodność mimo jednorodności
Przy tym ostatnim punkcie chciałbym się zatrzymać na początku moich rozważań. W chwili obecnej w obrocie znajduje się 6 kontraktów na akcje. Wszystkie dotyczą akcji spółek wchodzących w skład indeksu WIG20. Sugerowałoby to znaczną jednorodność. W dniu dzisiejszym stanowią one 63% składu indeksu. Można w dużym uproszczeniu powiedzieć, że podczas hossy będą zgodnie rosły, zaś podczas bessy spadały. A jednak, ta jednorodność nie jest aż tak oczywista. Proszę sobie tak szybko przypomnieć zachowanie akcji TP SA i KGHM w ostatnich miesiącach, roku, czy nawet latach.
Tak to dwie spółki tworzące ten sam indeks. Co więcej- z bardzo dużym wpływem na ten indeks. Obie niemal cały czas są w pierwszej piątce spółek w indeksie WIG20.
Mając świadomość tego, że idiotycznie brzmią sformułowania ?wystarczyło kupić pół roku temu, żeby zarobić”, z premedytacją powiem – od początku roku można było mieć jednocześnie krótką pozycję w kontraktach na akcje TP SA i długą w kontraktach na KGHM.
Poniżej macie Państwo tabelę korelacji dziennych stóp zwrotu wszystkich sześciu akcji oraz indeksu WIG20, na które dostępne są kontrakty od początku 2009 roku.
I jeszcze korelacje miesięcznych stóp zwrotu od 2005 roku
W ramach tej różnorodności warto pamiętać o zachowaniach związanych ze zmiennością, każdego z tych kontraktów. Ale o tym w kolejnym odcinku.




