Zawartość bańki w bańce

W jakim stopniu obecna sytuacja na rynku technologii w USA przypomina bańkę dotcomową z przełomu wieków?

Najprościej znaleźć najważniejsze podobieństwa i różnice w różnych składowych, które wystąpiły wówczas i były wyróżnikiem anomalii, które złożyły się na powstanie i pęknie bańki.

No to po kolei i w dość skrótowej formie, żeby nie wyszła z tego książka tylko materiał analityczny.

PODOBIEŃSTWA

1. Narracja i hype, czyli tym razem jest inaczej

Dotcom: „Internet zmieni wszystko”, „nowa ekonomia” 

AI: „AI zmieni wszystko”, „zaraz będzie AGI”,

2. Inwestycje infrastrukturalne, czyli pieniądze wywalone w błoto

Dotcom: Gigantyczny CapEx w światłowody, serwery, centra danych 

AI: Jeszcze większy CapEx w GPU, centra danych, energię

3. Koncentracja rynku, czyli ryzyko rynku zależy od gigantów

Dotcom: Kilka spółek technologicznych dominowało indeksy

AI: Jeszcze wyższa – top 10 spółek to ok 40% S&P 500

4. Spekulacja na wyrost, czyli na czym można stracić

Dotcom: Setki spółek bez przychodów i zysków (np. Pets.com)

AI: Neocloudy, półprzewodniki, startupy AI, wysokie wyceny labów

5. Circular financing, czyli kupujemy swoje produkty za własną kasę

Dotcom: Dostawcy sprzętu i operatorzy wzajemnie się finansowali

AI: Nvidia i hiperskalerzy wspierają laboratoria typu OpenAI (gwarancje, inwestycje) aby sprzedać im własne produkty

6. Rozjazd CapEx, czyli gdzie te przychody i zyski (monetyzacja)

Dotcom: Inwestycje wyprzedzały realne przychody o lata

AI: Widać już podobny rozjazd (szczególnie u labów AI typu Anthropic, OpenAI)

7. Wielkie IPO, czyli skok na kasę

Dotcom: to wtedy rodziła się elita, by oddać 80-90% po drodze na szczyt

AI: Był SpaceX, teraz Anthropic, czekamy na OpenAi

RÓŻNICE

1.Rentowność liderów

Dotcom: Wiele dużych spółek było stratnych lub ledwo rentownych

AI: Hiperskalerzy generują ogromne przepływy pieniężne i zyski

2. Wzrost przychodów

Dotcom: Dużo spółek miało symboliczne przychody, czasem tylko nazwy i nic za nimi

AI: Laboratoria AI (OpenAI, Anthropic) rosną bardzo szybko (często 3-cyfrowo r/r)

3. Wyceny liderów

Dotcom: Ekstremalne mnożniki, C/Z często 50–200x

AI: Nvidia i big techy nadal relatywnie drogie, ale nie w stylu 1999, raczej 2-cyfrowe C/Z, niektórzy producenci chipów C/Z poniżej 10

4. Skala bankructw

Dotcom: Masowe upadłości – setki spółek, telekomy, operatorzy

AI: Na razie brak upadłości hiperskalerów i głównych laboratoriów

5. Sposób finansowania

Dotcom: Głównie emisje akcji + Venture Capital

AI: Ogromne długi, leasingi, kolosalne gwarancje pozabilansowe  (tu bardziej dźwignia używana)

6. Udział w gospodarce

Dotcom: CapEx internetowy był duży, ale niewielki relatywnie udział w PKB

AI: CapEx AI w zasadzie głównym motorem PKB

7. Realna adopcja

Dotcom: Internet był realny, ale wiele modeli biznesowych nie działało

AI: Adopcja AI w firmach jest mierzalna i rośnie

Konkludując:

Bańka internetowa była bardziej czysta spekulacyjnie – bardzo dużo spółek bez przychodów, ekstremalne wyceny liderów i masowe bankructwa po pęknięciu, wszystko w oparach kosmicznie rosnących kursów.

AI wygląda na boom z silnymi elementami bańki, a nie pełną kopię 1999–2001. Fundamenty są (jeszcze) wyraźnie lepsze i to chyba najważniejszy element tego, że to nie bańka pełnoskalowa. Jednak AI przewyższa dotcom pod względem innych groźnych ryzyk: skala zobowiązań pozabilansowych (opisane w poprzednim wpisie), koncentracja rynku i tempo CapExu, które jeśli siądzie położy całą gospodarkę. Poza tym nowy element – bańka oczekiwanych zysków (tak nazwał to zjawisko Goldman Sachs), która doprowadziła do znacznej przeceny oraz krachu w Korei.

—kat–

Podziel się tym artykułem:

Polecamy

Autorzy

Najnowsze komentarze

Tagi

akcje analitycy analiza fundamentalna analiza techniczna bańka spekulacyjna bessa bitcoin bossaEdu edukacja emocje ETF FED forex fundusze giełda GPW hossa inwestowanie pasywne inwestycje kontrakty terminowe krach kryptowaluty kryzys książka książki literatura makro media oszustwa porady inwestycyjne prognozowanie prognozy przewaga psychologia psychologia inwestowania recenzja ropa rynek akcji rynek akcyjny ryzyko statystyka w inwestowaniu strategie strategie inwestycyjne straty systemy WIG20 wykres dnia zagranica złoto

Najnowsze wpisy

Komentarze

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *