Co daje, a co zabiera aktywność przy pasywnym portfelu.

Bardziej aktywne podejście do pasywnego portfela jest coraz częściej praktykowane przez inwestorów. Nie ma w tym nic złego. Pojawiają się jednak często negatywne konsekwencje z tego powodu. Ma to jednak także swoje zalety. O obu poniżej.

O tym jak dokładnie definiować pasywne inwestowanie można przeczytać w poprzednim wpisie. Podane są w nim także te przypadki decyzji i działań, które powodują, że inwestowanie pasywne staje się aktywne.

Oto najważniejsze ZALETY aktywnego podejścia od pasywnego portfela:

   1. Szansa na wyższe stopy zwrotu

Aktywne decyzje dają oczywiście pewną teoretyczną możliwość pobicia szerokiego rynku. W niektórych okresach udaje się to osiągnąć, ale w długiej perspektywie rzadko komu się to udaje.

   2. Lepsze dopasowanie do własnych celów i sytuacji

Manipulując ETFami w portfelu można skroić go bardziej pod swój horyzont, tolerancję ryzyka, sytuację podatkową, rynek walutowy czy preferencje życiowe.

   3. Możliwość wykorzystania nieefektywności rynku

Teoretycznie one nie istnieją, ale bywa, że jakiś rynek bywa skrajnie nisko lub błędnie wyceniany, co może stanowić okazję.

   4. Lepsza kontrola ryzyka

Aktywny inwestor może zmniejszać zaangażowanie w trudnych momentach (np. wojna, kryzys) albo stosować hedging (zabezpieczenie). To daje większe poczucie bezpieczeństwa. Lepiej nie zarobić czasem niż stracić.

   5. Większa satysfakcja i zaangażowanie

Dla części inwestorów aktywne zarządzanie jest po prostu ciekawsze i daje poczucie kontroli działań, pozwala na edukację, na spełnianie się w wyzwaniach. Zwiększa to też szansę, że wytrwają przy inwestowaniu długoterminowo.

   6. Elastyczność podatkowa

Aktywny inwestor pasywny może bardziej świadomie realizować straty przez optymalizację podatkową, przesuwać zyski między latami czy wykorzystywać różne konta (IKE/IKZE/zwykłe) w optymalny sposób.

   7. Unikanie strukturalnych wad indeksów

Czyste indeksy ważone kapitalizacją mają wady, np. silna koncentracja w kilku spółkach, automatyczne kupowanie drożejących firm. Aktywne podejście pozwala te wady omijać lub łagodzić. Np. WIG20 jest mocno bankowy, nie zawsze miało to zalety, więc można w tym celu podnieść zaangażowanie w innych aktywach.

   8. Możliwość działania w niszach

Na rynkach mniej efektywnych (małe spółki, emerging markets, konkretne sektory) aktywne zarządzanie ma historycznie większe szanse na osiągnięcie ekstra zysków niż na dużych, płynnych rynkach rozwiniętych.

Ważne zastrzeżenie jest takie, że większość tych zalet jest TYLKO potencjalna, a nie gwarantowana.

I dla równowagi:

Najważniejsze RYZYKA aktywności w pasywnym portfelu:

   1. Odchylenie stopy zwrotu na minus od rynku

Badania pokazują, że większość aktywnych inwestorów (zarówno profesjonalnych, jak i indywidualnych) w długim terminie przegrywa z tanim, pasywnym podejściem. To największy koszt tych zabaw.

   2. Wyższe koszty transakcyjne

Częste kupno i sprzedaż generuje dodatkowe prowizje, spready i ewentualne poślizgi cenowe, co dodatkowo zjada stopę zwrotu.

   3. Podatność na błędy

Aktywny inwestor znacznie łatwiej wpada w różnego rodzaju błędy czy pułapki psychologiczne (np. FOMO, sprzedaż w panice, nadmierna pewność siebie), co i zmniejsza zwroty i wpędza w negatywny nastrój. Czasem można wpaść w kompletnie destrukcyjny cykl takich błędów, które nawzajem się potęgują.

   4. Duża strata czasu i energii

Analiza spółek, śledzenie newsów, monitoring pozycji i podejmowanie decyzji zajmuje dziesiątki godzin miesięcznie, które można lepiej wykorzystać

   5. Zwiększony stres i obciążenie emocjonalne

Ciągłe podejmowanie decyzji i obserwowanie wahań portfela generuje znacznie więcej napięcia psychicznego niż pasywne trzymanie indeksu.

   6. Trudność w utrzymaniu dyscypliny

Aktywne strategie wymagają konsekwencji przez wiele lat. Większość osób zmienia podejście po serii strat lub po okresie niedostatecznych wyników, czyli w najgorszym momencie.

   7. Efekt pogoni za rynkiem

Inwestorzy aktywni często przechodzą na strategie, które ostatnio działały dobrze, a porzucają je, gdy zaczynają słabo wypadać, a to prowadzi do kupowania wysoko i sprzedawania nisko.

   8. Większa złożoność

Więcej pozycji, więcej reguł, więcej narzędzi = większe prawdopodobieństwo pomyłki (złe zlecenie, pomylona alokacja, przeoczenie rebalansowania). Złożoność oznacza także to, że potrzeba specjalistycznej wiedzy, która pozwoli nad tym wszystkim zapanować we w miarę systematyczny sposób.

   9. Żal przy porównaniu

Gdy aktywny portfel przez dłuższy czas przegrywa z prostym benchmarkiem, pojawia się silny żal, frustracja, niepotrzebne napięcia.

   10. Iluzja kontroli

Poczucie, że ma się wpływ aktywny na portfel często prowadzi do podejmowania coraz większej liczby decyzji, które w rzeczywistości pogarszają wynik, jeśli nie stoją za nimi określone umiejętności.

Pasywne inwestowanie z definicji ma pomagać pozbyć się wymienionych wad. Dzieje się to kosztem domniemanych korzyści, ale te są zwykle iluzją, jeśli inwestor nie posiada odpowiednich umiejętności. Jednakże próba uzyskania choćby części zalet stanowi zwykle pokusę wielu początkujących, co jest nieuniknione. Być może warto spróbować, ale na początek tylko jakąś częścią portfela. Jeśli się nie uda, straty będą mniejsze.

—kat—