Wielokrotnie już wytykałem GPW niekonsekwencję i będę to robił nadal, bo odkąd dostałem, w zamierzchłych czasach, z logiki piątkę, wszystko, co jest wbrew logice budzi mój sprzeciw i oburzenie. Co można wybaczyć ?Kowalskiemu”, poważnym instytucjom nie przystoi….
Nienormalna normalność
W dniu dzisiejszym inwestorzy mieli okazję obserwować po raz kolejny, tzw. ?CUDOFIXING”, czyli zmiany na fixingu kończącym notowania ciągłe w sposób diametralnie odbiegające od przebiegu sesji, szczególnie w fazie bezpośrednio poprzedzającej zakończenie handlu. Już nieraz zdarzało się, iż ceny walorów były w tej fazie sesji zawyżane bądź zaniżane, jednak dopiero 12 listopada, obserwowaliśmy pospolite ruszenie, jakiego chyba jeszcze nigdy na GPW nie było. Powodem zaskakujących zmian w notowaniach, na koniec dnia, mogły być na przykład ?nie sparowane” duże transakcje, które są często zawierane w tej fazie sesji. Można, zatem „pogdybać”, iż w karnetach giełdowych pojawiła się tylko jedna strona transakcji, a druga…. z jakiegoś powodu ?nie dotarła” na czas i stąd duże rozbieżności cenowe, (ale to tylko jedna z możliwości).
Z faktami się nie dyskutuje
Co się wydarzyło naprawdę? Tego jeszcze nie wiemy, i do czasu publikacji jakiegoś oficjalnego komunikatu, media zapewne będą mieć ?używanie”. Z faktami i liczbami się nie dyskutuje, a najlepszym ?liczbowym” dowodem pospolitego ruszenia w środę po 16.10 (bez względu na jego przyczynę), jest zmiana WIG20. W momencie poprzedzającym fixing (16.10) jego ostatni odczyt wynosił 1680,03 pkt., a po fixingu (16.20) – 1757,49 pkt. Zmiana wynosiła, zatem, aż plus 77 punktów, czyli 4,5 procenta. Imponujące!, tym bardziej, że kurs kontraktów terminowych FW20Z08 wyniósł na zamknięcie tego dnia – 1672 pkt. (i był w przeciwieństwie do WIG20 – niższy od poprzedniej transakcji). Niespodziewane 85 punktów ujemnej bazy w tej fazie sesji będzie mocno ?mieszać” podczas czwartkowej sesji.
Co ciekawe, nie wszystkie walory były przedmiotem ?konsumpcji”, czyli obrotu w kończącej dzień dogrywce. O ile np. PKN Orlen zmienił w tej fazie sesji wartość o 8 procent (wzrost z 27,5 do 29,7), a Polimex Mostostal Siedlce o prawie 7 (wzrost z 3,17 na 3,49), o tyle mniej szczęścia mieli akcjonariusze np. Polnordu, Asseco Polska czy Agory, którzy usiłowali sprzedać swoje walory w końcówce sesji, po tych ?podbijanych” cenach, ale im się to nie udało. Powodem było zawieszenie obrotu aż do zamknięcia sesji i ogłoszenie kursów nietransakcyjnych.
Przewodniczący sesji – to brzmi dumnie
Można oczywiście gdybać, iż wszystko było zgodnie z regulacjami GPW, (bo pewnie było – nie przeczę), a że nielogiczne i pozbawione konsekwencji? Może czas zmienić te przepisy, albo z przewodniczącego sesji, który ma stosowne uprawnienia, ale z nich nie korzysta, zrobić przewodniczącego sesji z prawdziwego zdarzenia, który nie będzie w razie czego zasłaniał się regulacjami, tylko podejmował decyzje, które nie naruszają tychże zasad, ale także nie naruszają rzeczywistego obrazu sesji i co najważniejsze, stoją w zgodnie ze zdrowym rozsądkiem. Zarząd Giełdy też ma spore uprawnienia, o czym mowa poniżej i gdyby chciał, mógłby z nim robić użytek.
Kilka zapisów z ?Regulaminu GPW”
?……
§ 123
1. Nadzór nad przebiegiem i porządkiem sesji giełdowej sprawuje przewodniczący sesji.
2. Przewodniczący sesji podejmuje również inne czynności dotyczące obrotu giełdowego, określone w Regulaminie Giełdy i innych przepisach giełdowych.
3. Przewodniczącym sesji jest upoważniony przez Zarząd Giełdy pracownik Giełdy.
4. W uzasadnionych przypadkach sesję giełdową może prowadzić członek Zarządu Giełdy.
§ 124
1. Otwarcie i zamknięcie sesji giełdowej oznajmia członek Zarządu Giełdy lub przewodniczący sesji w zwyczajowo przyjęty sposób.
2. Przewodniczący sesji może przedłużyć czas wprowadzania zleceń maklerskich na sesję lub zawiesić ich przyjmowanie, opóźnić otwarcie lub przedłużyć sesję, jak również zawiesić obrót giełdowy lub przerwać sesję, jeżeli wymaga tego bezpieczeństwo obrotu giełdowego lub interes jego uczestników.
3. Przepisy ust. 2 stosuje się odpowiednio do obrotu poszczególnymi instrumentami finansowymi podczas danej sesji giełdowej, w szczególności w przypadku przekazania przez emitenta informacji mogącej mieć wpływ na bezpieczeństwo obrotu giełdowego lub interes jego uczestników.
4. Giełda niezwłocznie informuje KNF o wszelkich istotnych zakłóceniach w przebiegu sesji giełdowej.
(…)
§ 126
1. W przypadku powstania w czasie sesji giełdowej sporu związanego z jej przebiegiem i porządkiem, a wymagającego natychmiastowego rozpatrzenia, rozstrzyga go przewodniczący sesji.
2. Od rozstrzygnięcia, o którym mowa w ust.1, nie przysługuje odwołanie.
3. Postanowienie ust. 2 nie narusza przepisów dotyczących Sądu Giełdowego.
(…)
§ 128
1. W wyjątkowych przypadkach Zarząd Giełdy ma prawo zmienić termin sesji, unieważnić sesję giełdową lub też kursy poszczególnych instrumentów finansowych, niezwłocznie informując KNF, Krajowy Depozyt oraz członków giełdy.
2. Decyzję o unieważnieniu sesji lub kursów poszczególnych instrumentów finansowych, Zarząd Giełdy może podjąć nie później niż do chwili przekazania do Krajowego Depozytu kart umów dotyczących transakcji zawartych w dniu danej sesji, określając jednocześnie dalszy tok postępowania w tej sprawie.
(…)
….
§ 140
1. Jeżeli przy określaniu kursu otwarcia (zamknięcia) kurs określony zgodnie z zasadami zawartymi w § 134 ust. 2 wykracza poza ograniczenia wahań kursów, kurs otwarcia (zamknięcia) nie jest ogłaszany i rozpoczyna się równoważenie rynku. W trakcie równoważenia członkowie giełdy mogą składać dodatkowe zlecenia kupna i sprzedaży oraz anulować i modyfikować wcześniej złożone zlecenia.
2. Z chwilą stwierdzenia, że na skutek równoważenia możliwe jest określenie kursu otwarcia (zamknięcia) mieszczącego się w ograniczeniach wahań kursów, równoważenie ulega zakończeniu i ogłaszany jest kurs otwarcia (zamknięcia).
3. Jeżeli przewodniczący sesji uzna, że w wyniku równoważenia nie jest możliwe określenie kursu otwarcia (zamknięcia) mieszczącego się w ograniczeniach wahań kursów, może:
1) zmienić ograniczenia wahań kursów,
2) zakończyć notowanie ogłaszając nietransakcyjny kurs otwarcia (zamknięcia) równy górnemu ograniczeniu wahań kursów (w przypadku przewagi zleceń kupna), bądź równy dolnemu ograniczeniu wahań kursów (w przypadku przewagi zleceń sprzedaży).
4. Jeżeli w wyniku równoważenia powstanie rynek zleceń rozbieżnych, przewodniczący sesji może:
1) przedłużyć równoważenie,
2) zakończyć równoważenie z jednoczesnym rozpoczęciem notowań ciągłych (w przypadku równoważenia na otwarciu),
3) zakończyć notowanie (w przypadku równoważenia na zamknięciu).
…..”
Tyle w przepisach. Pozostawiam to bez komentarza! Dopóki nie poznamy bliższych informacji na temat ?zamieszania” z kursami, mogłoby to być pewnym nietaktem.
…. logiczne analizowanie faktów może zaboleć
Pojawia się tutaj, tak czy owak, węzeł gordyjski, lub – inaczej, nielogiczna konsekwencja przepisów giełdowych – część walorów ?puszczono” do obrotu po znacznie odbiegających cenach, część – nie. Punktem odniesienia były zapewne tzw. widełki lub – odpukać, jakaś awaria na GPW lub w domu maklerskim, czy też wniosek członka (członków) giełdy. Sądzę, iż GPW wyda komunikat w tej sprawie, aby uciąć wszelkie spekulacje. Sprawą na pewno też powinien zająć się ?z urzędu”, KNF. Takie wydarzenie, poza ukazaniem niskiej płynności naszego rynku, burzy zaufanie drobnych inwestorów do racjonalności ?niewidzialnej ręki rynku” i rodzi obawy o próby manipulacji oraz przeświadczenie, iż giełda może być miejscem niejasnych działań i powiązań, z czym od wielu lat walczą wszyscy zwolennicy sprawnego i uporządkowanego rynku kapitałowego w Polsce.
Niezależnie od tego, że część walorów była przedmiotem obrotu na zamknięcie dnia, a część – nie, to – o zgrozo, wszystkie one brały udział w wyznaczaniu wartości WIG20 na zamknięciu. Do obliczania wartości tego indeksu brane są, bowiem pod uwagę także kursy nietransakcyjne. Jeśli ktoś będzie drążył temat i zechce poszukać u źródła, co się właściwie działo z tym indeksem to na pewno nie radziłbym tego sprawdzać na stronie GPW, chyba, że ktoś ma sporo czasu i jest wybitnie dociekliwy. Jeśli jakiś „żółtodziób” nieopatrznie zapuści się w struktury indeksów giełdowych i otworzy stan po sesji w dniu 12 listopada, to włos mu się zjeży na głowie. Zawartość jest, bowiem, nieco zagmatwana.
Liczby, które nic nie mówią
Niektórzy głodni informacji o zmianach dziennych w strukturze WIG20 mogą nieopatrznie trafić do źródła, czyli na tę stronę.
Zawarte tam informacje, zamiast rozjaśniać obraz, dość mocno utrudniają ocenę. W rubryce – kurs na sesji jest (oczywiście przy kursie – informacja z gwiazdką) – kurs ostatniej transakcji, ale co to daje? Nic, jeśli nie jest to kurs zamknięcia i zarazem kurs odniesienia na następną sesję. Dla ?świętego spokoju” i większej przejrzystości można byłoby dodać rubrykę – kurs zamknięcia (odniesienia) – bieżący i poprzedni, i sprawa byłaby prosta. A tak – jest tylko kurs ostatniej transakcji, zmiana procentowa względem ostatniego kursu odniesienia, (która ma się nijak do ostatniej transakcji), ale jakie są te kursy odniesienia? To już trzeba sobie wyszperać gdzie indziej. Jest to, przyznam, bardzo mylące, szczególnie, jeśli kurs ostatniej transakcji ma niewiele wspólnego z kursem rozliczeniowym, co w dniu 12 listopada było, w WIG20, zjawiskiem powszechnym.
….a papier jest cierpliwy
I na koniec – mała uwaga. Giełda, dzięki mniej lub bardziej ?otwartym” przepisom, we własnych regulacjach ma przecież duże możliwości zawieszania notowań, skracania sesji, anulowania transakcji, itp…. szkoda, że tylko na papierze! Inwestorzy mogą tego nie zrozumieć, po raz kolejny zresztą, i …. czego się niestety obawiam, nie po raz ostatni.
Czasem odnoszę wrażenie, iż zmieniając przepisy, najprościej jest przepisywać i modyfikować to, co zrobili poprzednicy. Dzięki temu, w SZOG, czyli Szczegółowych Zasadach Obrotu Giełdowego (tekst jednolity na 8 listopada, pobrany przeze mnie dzisiaj, tj. 12 listopada, ze strony GPW), nadal są ?kwiatki” w treści, na miarę tego – ?O wszelkich zmianach na liście maklerów nadzorujących Giełda informuje członka giełdy oraz KPWiG„ (w części poświęconej maklerom nadzorującym – str.46).
SZOG są dostępne na stronie GPW, pod następującym adresem:
Skoro niektórzy zasnęli lub utknęli mentalnie w przeszłości, (kiedy to rynek był mniej skomplikowany i pracy mniej), zakotwiczeni czasowo kilka dobrych lat temu, na etapie KPWiG, to nie mam pytań, bo w dokumentach oficjalnych GPW, wypadałoby już dawno zmienić tę nazwę na KNF! Co przystoi ?Kowalskiemu”, nie przystoi poważnej instytucji, ?Mocium Panie” !!!!
Dodaj komentarz