Ile inflacji jest w WIG-u?

Od swojego powstania w kwietniu 1991 roku WIG „wykręcił” fenomenalne stopy zwrotu.

WIG od startu urósł 147-krotnie.

Oznacza to, że przeciętna roczna stopa zwrotu wyniosła 15,2%. Czy to dużo?

WIG vs S&P 500

S&P 500 ze szczęśliwego amerykańskiego rynku akcyjnego osiągnął od 1950 roku przeciętną roczną stopę zwrotu na poziomie… 8,3%, a od kwietnia 1991 roku – 8,8%.

Problem w tym, że w długim terminie porównywanie S&P 500 i WIG-u jest kompletnie nieuprawnione. Dlaczego?

Po pierwsze dlatego, że jeden z tych indeksów – S&P 500 – jest indeksem cenowym, a więc nieuwzględniającym dywidend. WIG natomiast jest indeksem dochodowym typu Total Return. Uwzględnia dywidendy i inne dochody akcjonariuszy, na przykład prawa poboru.

Inwestorzy i komentatorzy rynkowi powinni być ostrożni przy długoterminowym porównywaniu indeksów cenowych i dochodowych, bo w takich porównaniach indeksy dochodowe zyskują nieuprawnioną przewagę.

Indeksami dochodowymi są na przykład WIG i DAX, dlatego porównywanie ich w długim terminie z S&P 500 będzie sztucznie podwyższać ich względne wyniki.

Porównywanie WIG-u i S&P 500 jest także problematyczne, ponieważ obydwa indeksy funkcjonowały w innych środowiskach inflacyjnych.

W latach 90. WIG funkcjonował w środowisku wysokiej inflacji, która w pierwszym roku przekraczała 60%. Oznacza to, że w nominalnych stopach zwrotu WIG-u jest bardzo dużo inflacji.

Jak dużo?

Realna stopa zwrotu WIG-u w latach 1991-2026 wyniosła „zaledwie” 6,7%.

147 razy nominalnie, 9,8 razy realnie

Krótko mówiąc, gdyby ktoś kupił WIG w kwietniu 1991 roku za tysiąc złotych, miałby dziś 147 tysięcy złotych. Mógłby jednak za nie kupić mniej więcej tyle, ile mógł kupić za 9,8 tysiąca złotych w 1991 roku.

W ujęciu realnym od startu w 1991 roku WIG urósł „zaledwie” dziesięciokrotnie – 9,8 razy.

Wykres poniżej ilustruje – dzięki zastosowaniu skali logarytmicznej – różnicę pomiędzy nominalnymi a realnymi wynikami WIG-u w ostatnich 35 latach.

Wysoka inflacja to przede wszystkim zjawisko z lat 90. Jednocześnie inflacja w każdej dekadzie „podkręcała” nominalny wynik WIG-u.

Lata 90. były wyjątkowe

Poniższy wykres przedstawia przeciętne roczne stopy zwrotu WIG-u w ujęciu realnym i nominalnym w czterech dekadach funkcjonowania indeksu.

Wysoka inflacja w latach 90. – przeciętnie na poziomie 23,4% rocznie – wyniosła nominalne stopy zwrotu WIG-u na „kosmiczne” 40% rocznie. Po uwzględnieniu inflacji spadały one do 13,1%.

Z wykresu wyłania się jednak wniosek, że w każdej dekadzie funkcjonowania WIG-u inflacja „zjadała” stopy zwrotu inwestorów.

W latach 90. robiła to spektakularnie: „przejęła” niemal 2/3 wyniku WIG-u.

Możemy znaleźć bardziej ekstremalne przykłady: nominalny wynik WIG-u w latach 1996-2000 wyniósł 124%. Realnie indeks stracił w tym czasie 15%.

W poszczególnych okresach funkcjonowania WIG-u inflacja „zjadała” od 39,5% do 63% nominalnych stóp zwrotu indeksu. Przeciętnie – nieco ponad połowę nominalnego wyniku.

Z wykresu możemy wyciągnąć jeszcze dwa interesujące wnioski. Obydwa są optymistyczne.

Po pierwsze, w każdej dekadzie swojego istnienia WIG generował dodatnie nominalne i realne stopy zwrotu. Po drugie, trwająca dekada jest drugą najlepszą pod względem stóp zwrotu.

Zarówno optymiści, jak i pesymiści mogą w tym momencie dopowiedzieć: „jeszcze się nie skończyła”.

Korekta o inflację wyraźnie zmniejsza historyczny wynik WIG-u, ale nie zmienia jego ogólnej oceny.

Osiągnięta przez WIG realna przeciętna roczna stopa zwrotu na poziomie 6,7% wygląda dobrze. W długim terminie polski rynek akcji nie tylko nadążał za inflacją, ale także wyraźnie zwiększał realną wartość zainwestowanego kapitału.

Rozłożenie nominalnych stóp zwrotu WIG-u na część realną i inflacyjną pokazuje więc dwie rzeczy: jak nominalne stopy zwrotu mogą wprowadzać w błąd oraz jak skutecznym narzędziem budowania realnego majątku może być rynek akcji. Nawet ten przez wiele lat pogardliwie nazywany „bananem”.