Algorytmy na foreksie

Ponieważ trzymam w ręku jeszcze ciepły raport na temat automatycznego handlu o dużych częstotliwościach (tzw. High Frequency Trading, HFT – skrót, który warto zapamiętać) na rynku walutowym forex, dlatego szybko chciałem się podzielić z Czytelnikami wnioskami po lekturze.

Publikację sygnuje bank banków czyli BIS (Bank for International Settlements), na którego stronach internetowych znajdziemy pokaźną ilość finansowych raportów (włącznie z mega statystyką o rynku walut robioną co 3 lata), ja tym razem natomiast nawiązuję do studium „High-frequency trading in the foreign exchange market” , które wisi pod tym oto linkiem .

Celem krótkiego wprowadzenia: HFT oznacza programy komputerowe (algorytmy) samodzielnie dokonujące transakcje finansowe na dowolnym rynku w oparciu o instrukcje wprowadzone przez inżynierów finansowych (quants), zarówno w najpotężniejszych funduszach hedgingowych świata jak i małych butikach, operujących własnym kapitałem. Czas liczy się tam w nanosekundach (w mgnieniu oka dosłownie można złożyć tysiące zleceń) a komputery ustawia jak najbliżej serwerów giełdowych by uzyskać maksymalnie niski czas odbioru danych i reakcji na nie. Szacunki mówią o 50-70% udziału ich w obrotach w akcjach i 30-50% w kontraktach terminowych, zależnie od kraju i parkietu. To już poważna rewolucja, która zmienia handel, spójrzmy więc jak wygląda ich wpływ na rynek walut.

Dane podawane przez BIS są mocno szacunkowe ponieważ sam rynek forex jest mocno zdefragmentowany, nie ma centralnych ośrodków wymiany walut jak w przypadku giełd. Wiele obserwacji powstało dzięki wywiadom z największymi operatorami elektronicznymi na tym rynku, którymi są dziś Reuters i EBS oraz kilka ECNów: Currenex, Hotspot czy Fxall. Niemniej jednak wnioski wskazują pewne ogólne tendencje.

Jakich strategii używają HFT? Większość z nich nie ma związku z kierunkowym zajmowaniem pozycji, które dominuje wśród inwestorów indywidualnych czy TFI. Są to natomiast:

– arbitraż pomiędzy parami walutowymi czyli wychwytywanie nawet minimalnych różnic cenowych pomiędzy notowaniami powiązanych krzyżowo walut lub różnic wycen pomiędzy platformami,

– wykorzystanie przesunięcia czasowego (latency arbitrage) czyli, de facto, widząc kwotowania z wyprzedzeniem w stosunku do reszty rynku potrafią dokonać transakcji zanim my zobaczymy kurs na ekranie,

– wykorzystanie wiedzy o kolejce zleceń po obu stronach (niemal jak mało etyczny tzw. front running),

– gra o rabat- za wystawianie ofert na widełkach otrzymują od niektórych brokerów po prostu premie, z których żyją,

– kompleksowe procesy, w skład których wchodzi to co my robimy a więc kierunkowa reakcja na dane i wydarzenia, wykorzystanie impetu, korelacji, powrotu do średniej

Pewnie wielu czytających zastanawia się jak dużo tych predatorów poluje na rynku walutowym. Otóż procentowe wielkości nie są tak wysokie jak wyżej przywoływane na giełdach tradycyjnych, choć estymacje były robione ponad rok temu więc wiele mogło się zmienić. Wówczas całkowity, dzienny obrót ze wszystkich źródeł na rynku walut sięgał trochę ponad 4,1 biliona USD, wielokrotnie więcej niż na wszystkich giełdach świata razem wziętych, ale trzeba pamiętać , że ok. 62 z % tego stanowią swapy a tylko 38% spot czyli to co my znamy. HFT robiło natomiast ok. 45% z obrotu elektronicznego (jest jeszcze obrót telefoniczny) co daje jakieś 393 miliardy USD czyli jakieś 9,5% całości przepływów dziennych.

I wreszcie wpływ algorytmów na rynek. Po stronie benefitów:

– zmniejszenie spreadów pomiędzy ofertami kupna i sprzedaży, coraz więcej platform wprowadza w tym celu piąte miejsce po przecinku w kwotowaniach czyli tzw. pipety

– powiększenie płynności obrotu i zniwelowanie różnic w kwotowaniach na różnych platformach; jednak udział w płynności wygląda bardzo asymetrycznie gdyż jeśli rośnie zmienność (szczególnie po danych) komputery są odłączane od rynku w tak newralgicznych momentach, wtyczki ponownie są podłączane gdy zmienność spada;

– transakcje HFT trwają średnio do 5 sekund (otwarcie i zamknięcie pozycji łącznie!), a używanie w tym celu wymienione wyżej strategie przykładają się do tego, że HFT ZMNIEJSZA a nie podkręca zmienność forexu!

Po stronie negatywów:

– banki i operatorzy skarżą się oczywiście, że zmniejszenie spreadów a także działania HFT w charakterze market-makerów zabiera im i zyski i robotę,

– operatorzy skarżą się na jakość ofert algorytmów– lubują się w tzw. „stuffing quotes” czyli masowe wystawianie i ściąganie kwotowań po kilkaset, kilka tysięcy razy na sekundę co powoduje szum i zapychanie łączy; przy tym oferty są niewielkie i nie zaspokajają potrzeb największych graczy

Bardzo istotna jest jednak kwestia stabilności i wpływ na nią ultraszybkich algorytmów. Póki co, w odróżnieniu od giełd tradycyjnych, HFT nie wpisuje się w tej mierze do zestawień po stronie negatywów. Głównie dlatego, że handel jest rozproszony, całodobowy, płynność wielokrotnie większa a udział uczestników bardziej stabilizujący – waluty nie są bowiem aktywem typowo inwestycyjnym jak akcje, ale narzędziem używanym w przepływach finansowych (w tym i przy handlu akcjami) gdzie nie ma limitów gdyż za gotówkę dostaje się gotówkę a nie limitowany i poddany restrykcjom (szczególnie po krótkiej stronie) papier wartościowy.

W ostatnim czasie mieliśmy do czynienia tylko z dwoma zawirowaniami na walutach, w których istotny udział wzięły HFT:

Pierwszy to „flash crash” z 6 maja 2010, o którym wiele pisałem wówczas. Wtedy chaos z giełd w Nowym Jorku przeniósł się na forex, ale co dziwne, pomimo ogromnego skoku zmienności algorytmy walutowe nie uciekły tylko zwiększyły swój udział w transakcjach o ponad 8%. Winą za kolosalny spadek giełd obarczono HFT na rynku kontraktów i ETFów. To co wówczas zaczęły wprawiać automaty nazwano „grą w gorącego ziemniaka” i przyczyniło się wydatnie do wzrostu chaosu z powodu braku płynności i 20-sto sekundowych opóźnień w notowaniach. Komputery zaczęły transakcje gdy rynek mocno spadał, ale ponieważ zmienność rosła a płynność wręcz przeciwnie (inwestorzy przestraszyli się) więc komputery zaczęły przerzucać między sobą papiery i waluty w niesamowitym tempie, akcelerując zmiany cen.

Drugi wyskok zdarzył się 17 marca 2011 na jenie, dzień po tsunami w Japonii. Wieczorem, kiedy aktywność forexu jest bardzo mała, market-makerzy nieobecni i trwała rutynowa przerwa u brokerów na rozliczenia i konserwacje, posypały się stop lossy i margin calle traderów z Japonii, posiadających ogromne pozycję przeciw jenowi. I co ciekawe – ta kaskada spadków odbyła się m.in. dlatego, że algorytmy były wyłączone! Dopiero gdy otwarto giełdę Tokijską algorytmy przystąpiły do gry po stronie przeciwnej niż detaliczni traderzy, powodując z kolei osłabienie jena o kilka figur.

Dużo więcej wpadek notuje się na rynku akcji ale głównie z powodu błędnych w logice kodów algorytmowych a nie ich standardowego działania w normalnych warunkach. Przyszłość HFT na rynku forex nie musi się upodabniać to tej z akcyjnego z powodu wielkości i innych motywów uczestników obrotu. Niemniej jednak spodziewany jest coraz większy udział automatów przy handlu na normalnej zmienności i ich ucieczka przy rosnącej gwałtowności zmian, co może powodować spadek płynności i eksplozję kursów oraz wzrost spreadów. Brokerów martwi też inny problem: algorytmy forexowe, mając podgląd do kolejki zleceń, coraz częściej generują wyprzedzające transakcje (to owe uznawane za nie do końca uczciwe zjawisko „front-runningu”) zamiast kierować się przy decyzjach strukturą samych kursów. To ma również niepokojący wpływ na jakość handlu.

 

A czego nie ma w tym raporcie? O tym w kolejnym wpisie.

 

 

—Kat—