Kilka dni temu Grzegorz Zalewski zwrócił moją uwagę na zadziwiający artykuł w tygodniku Wprost zatytułowany: LOT jak krwiopijca – podnosi ceny po upadku OLT Express.
Dziennikarz Wprost, wyraża oburzenie zachowaniem spółki akcyjnej LOT, która po upadku konkurencyjnej linii lotniczej podniosła ceny biletów na trasach, na których do tej pory konkurowała z upadłą firmą.
Zatrzymajmy się na chwilę. Zadaniem spółki akcyjnej jest generowanie zysku dla swoich akcjonariuszy. Temu celowi powinni być podporządkowane decyzje spółki. Fundamentalne prawa rynku sugerują, że przy niezmienionym popycie, zmniejszenie się konkurencji (spadek podaży) może przesunąć w górę cenę równowagi rynkowej. Tym bardziej, jeśli w ramach wojny cenowej oferowano ceny dumpingowe – a wiele wskazuje na to, że taka sytuacja miała miejsce w krajowych przewozach lotniczych.
Innymi słowy, podniesienie cen po zakończeniu wojny cenowej (po upadku konkurencji) było uzasadnioną ekonomicznie decyzją LOT-u (najprawdopodobniej – nie wszystko co robi LOT jest ekonomicznie uzasadnione), która zwiększyła rentowność przewozów krajowych spółki.
Artykuł we Wprost skłonił mnie do zadania sobie pytania: jak wielu ludzi podziela opinię, że LOT zachował się jak krwiopijca? To z kolei przypomniało mi o interesujących badaniach, prowadzonych przez ekonomistów behawioralnych, na temat postrzegania sprawiedliwości (niestety, nie ma idealnego tłumaczenia słowa fairness) w działaniach biznesowych.
Dzięki pomocy Michała, który wrzucił pytania na blog, mogę poprosić Was o wzięcie udziału w krótkiej ankiecie, której pytania wzorowane są na klasycznej już pracy Kahnemana, Knetscha i Thalera z 1986 roku. Badacze zadali wtedy respondentom 16 pytań, przy czym niektóre z nich zadawano w dwóch wersjach, scenariuszach. Ze względu na ograniczenia bloga zdecydowałem się na 5 pytań.
Postaram się porównać wyniki ankiety na blogu z wynikami badań z 1986 roku i zestawić je z dalszymi badaniami, które dotyczy wpływu ekspozycji na ekonomiczne, rynkowe postrzeganie świata na ocenę sprawiedliwości działań biznesowych.
Ankieta:
1. Sklep z narzędziami ma w swoim asortymencie łopaty do odśnieżania po 45 zł. Okolicę nawiedza olbrzymia burza śnieżna. Właściciel sklepu podnosi ceny łopat do 60 zł.
Oceń to działanie:
[poll id=”6″]
2. Sklep spożywczy ma duże, kilkumiesięczne, zapasy cukru. Z powodu suszy i słabych plonów hurtowe ceny cukru gwałtownie wzrosły. Właściciel sklepu podnosi cenę detaliczną sprzedawanego cukru.
Oceń to działanie:
[poll id=”7″]
3. Zakład meblowy produkuje stoły i sprzedaje je po 200 złotych. W związku ze spadkiem cen materiałów koszt wytworzenia stołu spadł o 20 złotych. Właściciel zakładu meblowego nie zmienił ceny stołów.
Oceń to działanie:
[poll id=”8″]
4. Sieć sklepów spożywczych ma placówki w wielu małych miejscowościach. W większości miejsc rywalizuje z innymi sklepami. W jednym miasteczku nie ma żadnej konkurencji. Choć koszty transportu i pracy są w nim takie same jak w pozostałych właściciel sieci decyduje, że ceny w tym sklepie będą średnio o 5% wyższe niż w innych sklepach.
Oceń to działanie:
[poll id=”9″]
5. Zakład krawiecki szyje koszule i sprzedaje je po 20 złotych. W ostatnich miesiącach koszty wytworzenia koszuli spadły o 4 złote w związku ze spadkiem cen bawełny. Właściciel zakładu obniża ceny koszul o 2 złote.
Oceń to działanie:
[poll id=”10″]
Dodaj komentarz